کتاب حدیث
آشنائی با حدیث وانواع ان وکتب معتبر حدیث

جوامع ثانویه

جوامع ثانویه

«جوامع ثانویه» یا «جوامع حدیثى متأخر»، عنوانى است كه به سه كتاب حدیثى زیر اطلاق مى‏شود:

1. الوافى، تألیف محمد محسن فیض كاشانى (متوفاى 1091ق)؛

2. وسائل الشیعه، تألیف محمد بن حسن حُرّ عاملى (متوفاى 1104ق)؛

3. بحارالانوار، تألیف محمد باقر بن محمد تقى مجلسى (متوفاى 1111ق)؛

ویژگى مشترك این كتابها این است كه هر سه از مجموعه چند كتاب حدیثى فراهم آمده است.

الوافى در برگیرنده روایات كتب اربعه است. مؤلف ضمن حذف روایات مكرر، در ذیل روایاتِ نیازمندِ شرح، توضیحاتى سودمند آورده است. 28 جلد از این كتاب تاكنون به چاپ رسیده است.

وسائل الشیعه، تنها مشتمل بر احادیث فقهى است و در آن، علاوه بر احادیث كتب اربعه، از سایر كتابهاى حدیثى نیز احادیثى آمده، و مؤلف در ذیل پاره‏اى از احادیث توضیحاتى آورده است. این كتاب در تصحیح جدید در 30 جلد به چاپ رسیده است.

بحارالانوار، كه مفصل‏ترین و جامع‏ترین كتاب حدیثى شیعه محسوب مى‏شود، از مجموع دهها كتاب حدیثى فراهم آمده است. مؤلف آن در بسیارى از موارد توضیحاتى روشنگر، تحت عنوان «بیان»، در ذیل حدیث آورده است. این كتاب عظیم، احادیث اعتقادى، فقهى، اخلاقى، آداب و سنن تاریخ، جهان ‏شناسى و... را در بردارد و در 110 جلد به چاپ رسیده است.